Dierenriem

De zon heeft altijd een voorname rol gespeeld bij veel oude beschavingen. En dan speciaal haar veranderlijke positie ten opzichte van de sterren. Dat het de aarde was die telkens een andere positie aannam, wist men nog niet.

Volgens oude astrologische traditie verdeelde men de weg die de zon aflegde (zoals later bleek: de aarde) in twaalf parten of tekens met een lengte van 30 graden. De baan die de zon en de planeten aan de hemel afleggen noemen we ook wel ecliptica. Als startpunt voor een eclips werd de positie van de zon genomen aan het begin van de lente: het lentepunt. Dat lentepunt stond in het sterrenbeeld Ram. Het jaar door beweegt de zon zich dan door alle tekens of sterrenbeelden die voornamelijk levende wezens of dieren voorstellen. Omdat de tekens hoofdzakelijk dieren zijn, werd de strook van sterrenbeelden dierenriem of zodiak genoemd (uit het Grieks: zooion = levend wezen of dier). Het enige niet-levende wezen uit de dierenriem, de Weegschaal, is pas in latere tijden toegevoegd.

Aquarius Waterman Waterman 20 januari Pisces Vissen Vissen 19 februari Aries Ram Ram 21 maart Taurus Stier Stier 20 april Gemini Tweelingen Tweelingen 21 mei Cancer Kreeft Kreeft 21 juni Leo Leeuw Leeuw 23 juli Virgo Maagd Maagd 23 augustus Libra Weegschaal Weegschaal 23 september Scorpius* Schorpioen Schorpioen 23 oktober Sagittarius Boogschutter Boogschutter of Schutter 22 november Capricornus Steenbok Steenbok 22 december * In de astrologie ook vaak Scorpio genoemd.

Relatie met de moderne astronomie

Door de precessie schuift het lentepunt 30 graden per 2148 jaar op, ook zijn niet alle huidige sterrenbeelden even groot. Hierdoor komt de werkelijke tijd dat de zon in een sterrenbeeld staat niet overeen met de klassieke astrologische perioden. Het lentepunt staat momenteel in Vissen, voor het sterrenbeeld Waterman is de werkelijke periode (voor epoche 2000) bijvoorbeeld 16 februari tot 12 maart. Ook is er een dertiende sterrenbeeld, Slangendrager (Ophiuchus), waar de ecliptica doorheen loopt en dat daarom dus eigenlijk ook bij de dierenriem zou moeten horen.