Witte dwerg

Een witte dwerg is een ster die aan het einde van haar levenscyclus is gekomen. In de witte dwerg vinden dus geen kernreacties meer plaats. De massa van de kern moet kleiner dan 1,4 zonmassa's (Chandrasekhar-limiet) zijn, want anders eindigt de ster als een neutronenster, een quarkster of een zwart gat.

Voordat een ster een witte dwerg wordt, zwelt ze eerst op tot een rode reus en stoot een deel van de materie af in de vorm van een planetaire nevel. De kern stort dan in tot een witte dwerg. Die heeft een straal van enkele duizenden kilometers en een dichtheid van honderden tonnen per kubieke centimeter.

Een doorsnee witte dwerg heeft ongeveer één zonnemassa, maar het volume is niet groter dan de aarde. Dat betekent dat het zwaartekrachtsveld aan de oppervlakte enkele honderduizenden malen sterker is dan aan het aardoppervlakte. Vanwege de kleine oppervlakte straalt een witte dwerg – ondanks de hoge oppervlaktetemperatuur – 100 tot 10.000 maal minder licht uit dan de zon. Hoewel de witte dwergen heel talrijk zijn, is er daarom geen enkele die met het blote oog kan worden waargenomen.

De temperatuur van een jonge witte dwerg is hoog: vele tienduizenden °K, waarbij hij heel langzaam afkoelt tot een zwarte dwerg. Zwarte dwergen zijn nog nooit waargenomen omdat het afkoelen 10-tallen miljarden jaren in beslag neemt. Dat is langer dan de leeftijd van het heelal tot nu toe.